Mobilidade eléctrica e compartida

Non podemos negar que a nosa forma de movernos polas cidades cambiou de maneira evidente. Se botamos a vista atrás, hai algúns anos as opcións que se nos expuñan para movernos eran bastante poucas: transporte público e transporte privado.

A mobilidade é innata ao ser humano, necesitamos movernos por traballo, por lecer e débense dar solucións de mobilidade ás diferentes necesidades que expón o propio cidadán. O feito é que o cidadán necesita opcións para resolver a súa mobilidade, e busca nestas opcións as 2 “e” da mobilidade: eficacia e eficiencia.

Un cidadán necesita que o seu transporte para os diferentes movementos que realiza, sexa eficaz e así o considerará se pode acceder en transporte a todos os puntos onde desexa chegar na cidade, pero tamén demanda que sexa o máis eficiente posible no sentido que lle leve da maneira máis rápida (puntualidade), ao menor custo e con certos niveis de seguridade.

Analizando as necesidades que os cidadáns están a demandar na actualidade, podemos chegar ás seguintes premisas:

• Necesitamos de maneira urxente coñecer como, cando, porqué e para que se moven os cidadáns, realizando estudos a nivel macro e micro, co fin de poder optimizar a eficiencia nos distintos modos de mobilidade. Para iso faise necesario realizar nos diferentes niveis institucionais os Plans de Mobilidade e Sustentabilidade das cidades, incluíndo no Plan e de forma transversal os movementos que se realizan nas cidades periféricas, de menor tamaño, ás grandes cidades, analizando para iso os movementos Orixe-Destino dos cidadáns. Tamén deben realizarse enquisas de participación social para coñecer as súas necesidades.
• É importante atender á demanda que se realizan dende as administracións en relación ás restricións de acceso ao centro das grandes cidades, posto que todo apunta a que o modo de mobilidade que se desexa implantar nelas non pasa por deixar paso do vehículo privado polo centro das cidades, evitando así a entrada de multitude de vehículos particulares con 1 só ocupante, virando cara a unha mobilidade sostible compartida e en concreto coa electromobilidade.
• O sistema de transporte público eficaz e eficiente no que nos movemos está nalgúns momentos colapsado, por falta de infraestruturas, infraestruturas obsoletas ou por falta de unidades móbiles entre outras causas que provoca ao cidadán frustración ao observar que a outra opción ao transporte privado tampouco funciona correctamente segundo os parámetros de necesidade do cidadán.
• A mobilidade non debe considerarse como a dualidade exposta entre o vehículo privado e o transporte público, xa que se demostrou dabondo que é un sistema pouco sostible, que en moitas ocasións non considera variables que afectan á mobilidade debido a que os Plans de Mobilidade realizados non consideraban en moitas ocasións o uso de patinetes ou mesmo de car-sharing ou car-pooling. Por todo iso debemos considerar a mobilidade como un “sistema”. O cidadán de maneira simple necesita ir dun punto A ata un punto B, para iso utilizará todos aqueles sistemas de mobilidade necesarios para conseguir realizar o traxecto de forma eficaz e eficiente cumprindo as expectativas no sistema de mobilidade.
• Estas unidades de mobilidade que van dar solución ao cidadán demandarán novas formas de enerxía, nunha sociedade na que os combustibles fósiles non teñen cabida e se aposta por outras formas de enerxía na que na actualidade pasa pola enerxía eléctrica.

Con estas premisas podemos afirmar que:

O panorama que se presenta non é moi prometedor debido a que na actualidade as grandes cidades recollen o 55% da poboación mundial e esta cifra, segundo un informe da ONU, vai seguir crecendo estimando que no ano 2050 aumentará un 13%. Isto fainos pensar que o desenvolvemento sostible vai depender cada vez máis do control e xestión da mobilidade no crecemento urbano especialmente nos países menos desenvolvidos, o que demandará novas formas de mobilidade que dean cobertura a estas cidades máis pequenas que achegan vehículos ás grandes cidades e que en moitos casos son esquecidas polos estudos de mobilidade, porque na actualidade non presentan problemas.

Nun futuro próximo preséntansenos vehículos de condución autónoma con diferentes niveis de autonomía, polo que existe unha oportunidade de poder dar demanda a estes tipos de mobilidade tendo en conta as premisas expostas neste artigo. En primeiro lugar, os vehículos en propiedade tenden a desaparecer en prol do vehículo compartido, xa que o cidadán mira a futura mobilidade como sistema. En segundo lugar, debemos ter en conta que o mantemento destes novos vehículos esixirá maiores esforzos económicos para asumir o seu custo e dotar de recursos para poder atender o mantemento dun vehículo que se atopa en movemento practicamente as 24 horas, a diferenza do que ocorre na actualidade cos vehículos privados, os cales se atopan parados practicamente o 80% do tempo da súa vida útil.

En terceiro lugar, en referencia á electromobilidade, tal e como indica a mesa redonda sobre baterías e electromobilidade no ámbito de M2F (Move to the Future), indícase a necesidade de investigar e desenvolver novos materiais e sistemas de almacenamento para a mellora dos sistemas de almacenamento de xeración eléctrica.

A mobilidade eléctrica compartida supoñerá unha diminución do parque de automóbiles dos vehículos que accedan ás grandes cidades, o que supón unha redución dos gases de efecto invernadoiro, conforme se desprenden do estudo publicado pola Axencia Europea do Medio (AEMA), que conclúe que a implantación e investigación das tecnoloxías alternativas xogan un papel moi importante neste labor.

Por último, segundo un estudo de Deloitte, se o ano próximo o parque móbil español tivese 300.000 coches eléctricos, conseguiríase reducir as emisións de gases de efecto invernadoiro nun 80% para o ano 2050. É evidente que todo apunta a que a enerxía que nun futuro inmediato vai adquirir relevancia é a enerxía eléctrica, cumprindo así os obxectivos ambientais e de sustentabilidade. Aínda que, un vehículo eléctrico movido por baterías non contamina nada cando se atopa en movemento non ocorre así na súa fabricación e pode considerarse unha fonte contaminante, pero este impacto tende a ser menor. Esta tendencia maniféstase xa que, segundo a lexislación europea, no ano 2020 o 40% da produción eléctrica debe proceder de fontes renovables polo que as emisións que se producirán de media por cada 100 km de percorrido será de uns 3 Kg, que representa unha quinta parte das emisións dun vehículo de gasolina na actualidade.