Regular para integrar

Seguindo coa liña editorial de 2020, este mes imos tratar un desafío regulatorio: como adecuar o mercado a un sistema 100% renovable. Para iso, entrevistamos a Pedro Linares, Catedrático de Organización Industrial da Escola Técnica Superior de Enxeñería ICAI e director da Cátedra BP de Enerxía e Sustentabilidade.

É compatible o marco regulatorio actual do mercado eléctrico cun sistema 100% renovable?

En teoría podería ser compatible, pero na práctica dificilmente o será. E é que un mercado «energy-only» como o actual podería efectivamente ser compatible co desenvolvemento dunha enerxía de baixos custos variables e ademais variable na súa produción, como a enerxía renovable… Pero sempre que a demanda xogue un papel moito máis activo, contratando a longo prazo para eliminar riscos, e ademais contratando tamén enerxía de respaldo. O problema é que a demanda, por moitas razóns, dificilmente xogará ese papel, o que fará necesaria a intervención do regulador para crear estes mercados de longo prazo, tanto de enerxía como de capacidade ou de flexibilidade.

Que cambios regulatorios serían prioritarios para facilitar a transición?

O cambio regulatorio fundamental é o establecemento de mercados de capacidade, ben deseñados, que aseguren a recuperación de custos dos investimentos rendibles en renovables e en capacidade de respaldo. Neste informe describimos posibles alternativas, entre as que as opcións de fiabilidade presentan quizá os mellores atributos. En todo caso, un elemento fundamental é que estes mercados permitan a participación da demanda para proporcionar ao sistema os servizos necesarios.

Un mercado ben deseñado resultaría nun investimento óptimo e masivo en renovables, sempre que as renovables sexan máis competitivas que as enerxías fósiles, por suposto incluíndo un custo equivalente do CO₂. Se este custo non estivese ben internalizado podería facer falla un mecanismo de apoio adicional.

Debe evolucionar o mercado eléctrico dun modelo marxinalista cara a algún outro modelo alternativo para que siga incentivando o desenvolvemento de proxectos de xeración renovable? Ten algunha proposta?

Creo que non é necesario cambiar de modelo, aínda que si modificalo, xa que o mercado marxinalista ten moitas vantaxes con respecto a outros sistemas máis regulados, entre outras a súa compatibilidade co mercado europeo. E, cas modificacións apropiadas, que mencionaba antes, será capaz de incentivar o desenvolvemento das enerxías renovables rendibles.

E xa para terminar, que artefactos regulatorios puidesen considerarse para incentivar o desenvolvemento de proxectos de almacenamento, sen dúbida tecnicamente necesarios para o futuro?

O mellor artefacto regulatorio, na miña opinión, sería un mercado ben deseñado. Este mercado trasladaría os sinais económicos adecuados, tanto en termos de retribución da enerxía como da capacidade firme ou flexibilidade, de forma que o investimento en almacenamento respondería as necesidades do sistema, e sería retribuída por iso. Ademais, permitiría que as distintas tecnoloxías de almacenamento, incluída a resposta da demanda, competisen entre si, ou se complementasen entre elas, segundo fora necesario.

Agora ben, se o que queremos é incentivar tecnoloxías emerxentes aínda non competitivas, para tratar de reducir os seus custos mediante a creación de mercados, entón podería ser conveniente establecer poxas para este tipo de tecnoloxías, de novo, habería que incluír tamén as posibilidades polo lado da demanda.

Referencias

• Economics for Energy | Algunhas reflexións sobre os mercados de capacidade
• Economics for Energy | Papeis da enerxía: Mercados de capacidade
• IIT Comillas | Informe: O sector eléctrico español do futuro: retos e políticas

Queres ler máis? Seguir con outro desafío: a xestión da demanda